1965: het verhaal van Miny

‘No words can explain the magnitude of physical and mental suffering experienced by people in the aftermath of 1965, suffering that continues till today,’ zegt Todung Mulya Lubis, een Indonesische mensenrechtenadvocaat en hoofdaanklager van het Internationale Volkstribunaal 1965 dat 10-13 november 2015 werd gehouden in Den Haag.

Luisterend naar de getuigenissen van slachtoffers en familieleden tijdens het 1965 tribunaal, bekroop me soms het gevoel dat ik de stem hoorde van Miny, haar man Nanang, of een van hun kinderen. Ik herkende hun pijn, hun wanhoop en hun moed in de verhalen van de getuigen. In mijn boek ‘Enkele reis Indonesië’ probeer ik hun pijn te verwoorden, recht te doen aan de omvangrijke gevolgen van die opstand, die het leven van de familie in een klap overhoop haalde. Hieronder volgt de stille getuigenis van Miny;  een selectie van tekstfragmenten uit het boek.  Miny met zoon Toto in betjah op weg naar gevangenis in Malang

Miny dept het zweet van haar gezicht en trekt haar haarband recht. Haar verdriet stopt ze weg, want dat maakt je kwetsbaar, breekbaar. Ze heeft haar les de afgelopen twee jaar wel geleerd, wachtend in de rij voor de gevangenis om haar man met een beetje geluk tien minuten te mogen zien. Bewakers laten de bezoekers gewoon in de brandende zon staan om vervolgens met hun handen de meegebrachte etenswaren te inspecteren, en dan expres een ei te laten vallen of een zak suiker kapot te scheuren. Soms wordt Miny weer weggestuurd, krijgt ze haar man wekenlang niet te zien omdat hij ‘uitgeleend’ is voor ondervraging. Het is een doorzichtig spelletje treiteren om te kleineren en te intimideren en degene die zichtbaar boos is, die gaat huilen of smeken, heeft verloren en wordt zo dubbel gestraft.

Het land is verdeeld geraakt door de politieke gebeurtenissen in 1965; je bent vriend of vijand, lotgenoot of handlanger. Oude vriendschappen raken bekneld in het keurslijf van de Nieuwe Orde van Soeharto. Voor Miny is het de wereld op zijn kop: de helden van de revolutie van weleer zijn nu landverraders, gerespecteerde intellectuelen en bestuurders zijn gedegradeerd tot straatventers en betjahrijders. Ze weet hoe het voelt: zelf is ze ook van de bovenste laag naar beneden gedonderd. Het was een flinke klap, vooral de eerste maanden tijdens haar zoektocht naar Nanang. Ze voelde het als een vernedering wanneer in de overheidskantoren voormalige collega’s en strijdmakkers van haar man snel hun blik afwendden en hun assistent lieten melden dat ze het te druk hadden om haar te ontvangen. Het doet haar nog steeds pijn.

Het ergste vindt Miny dat ze de regie kwijt is over haar eigen bestaan. Ze is een regelaar die zelf graag alles onder controle heeft. Nu moet ze zich voegen naar de grillen van het Soeharto-regime en individuele militairen en ambtenaren. Dat gevoel van afhankelijkheid in combinatie met de onzekerheid drijft haar soms tot wanhoop. Ze moet maar afwachten wanneer haar man zal worden vrijgelaten. Toen Nanang werd opgepakt, wist ze eigenlijk al dat het lang zou gaan duren. Maar ze kon niet voorzien hoezeer haar leven op zijn kop gezet zou worden. Binnen een jaar moest ze vanwege de krappe financiën het huis verkopen, hun eerste eigen huis, een groot en stevig huis met zo veel herinneringen. En nu, een jaar later, heeft ze afscheid moeten nemen van twee van haar kinderen. Ze mist Koes en Heni al op het moment dat ze het vliegtuig in stappen. Ze troost zich met de gedachte dat het in het belang is van de kinderen. Dit keer had ze tenminste zelf de regie in handen: de autoriteiten wisten van niks, zelfs voor haar kinderen was het een onaangename verrassing, ze waren compleet overdonderd. [] Maar Koes en Heni beginnen nu aan hun toekomst. Ze verdienen een nieuwe kans, vindt Miny. Ze heeft haar plan zorgvuldig uitgewerkt en voorbereid. In Nederland hebben ze meer mogelijkheden. Ze zijn nog jong en flexibel. Miny was zelf ook twintig, net als Koes, toen ze naar Indonesië vertrok. Ondanks alle problemen heeft ze haar draai gevonden in haar nieuwe vaderland, samen met haar zussen. Nu is het aan Koes en Heni om in Nederland een nieuw bestaan op te bouwen.

 

 

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>